IAM (identity & access management)

Wat is identity & access management?

Het regelen wie iemand is, waar hij bij mag en of dat nog klopt: voor mensen, systemen en AI-agents.

Gecontroleerd op 25 september 2026 · 2 bronnen

Wat het is

Identity & access management (IAM) is het vakgebied dat bepaalt wie of wat toegang krijgt tot welke systemen en gegevens. Het draait om drie vragen: wie ben je (identificatie en authenticatie), wat mag je (autorisatie), en klopt dat nog (beheer en controle).

In een organisatie gaat het om de hele levenscyclus: een nieuwe medewerker krijgt op dag één de juiste accounts, wie van functie wisselt de juiste nieuwe rechten, en wie vertrekt verliest alles. Daarnaast wordt periodiek gecontroleerd of rechten nog passen. Grote organisaties gebruiken hiervoor gespecialiseerde software, zoals One Identity, SailPoint of Microsoft Entra.

Een voorbeeld

Een verpleegkundige wisselt van de kinderafdeling naar de spoedeisende hulp. Goed geregelde IAM zorgt ervoor dat ze automatisch toegang krijgt tot de SEH-systemen, en haar toegang tot de dossiers van de kinderafdeling verliest. Zonder IAM stapelen die rechten zich jaren op.

Waar het tekortschiet

Het is net zo goed organisatie als techniek: zonder duidelijke eigenaren en rollen helpt geen enkele tool.
Vooral uitzonderingen en snelle "even toegang geven"-verzoeken zorgen ervoor dat rechten gaan woekeren.
Met AI-agents en andere niet-menselijke identiteiten groeit het aantal te beheren identiteiten hard.

Waarom het ertoe doet

Bijna elke grote beveiligingsinbreuk heeft een identiteitscomponent: een gestolen wachtwoord, een vergeten account of te ruime rechten. IAM is daarmee het fundament onder beveiliging, en wordt nog belangrijker nu AI-agents namens mensen gaan handelen.