AI-agent

Wat is een AI-agent?

Software die met een taalmodel zelf stappen plant en uitvoert om een doel te halen, in plaats van alleen te antwoorden.

Gecontroleerd op 25 september 2026 · 2 bronnen

Wat het is

Een AI-agent is een programma dat een taalmodel gebruikt als een soort brein. Je geeft het een doel ("boek een hotel in Utrecht voor dinsdag"), en de agent bedenkt zelf welke stappen daarvoor nodig zijn: zoeken, vergelijken, een formulier invullen, een bevestiging controleren.

Het verschil met een gewone chatbot is dat een agent iets doet in plaats van alleen iets zegt. Daarvoor krijgt hij gereedschap: toegang tot een browser, een mailbox, een agenda, een bestandssysteem of de systemen van een bedrijf. Na elke stap kijkt hij naar het resultaat en beslist wat de volgende stap wordt, tot het doel bereikt is of hij vastloopt.

Een voorbeeld

Je vraagt een agent om de openstaande facturen van deze maand te verzamelen. Hij zoekt in je mailbox naar pdf'jes met "factuur", haalt bedrag en vervaldatum eruit, zet alles in een spreadsheet en laat weten welke twee al over tijd zijn. Een chatbot had je alleen uitgelegd hoe je dat zelf doet.

Waar het tekortschiet

Een agent maakt fouten die zich opstapelen: een verkeerde aanname in stap twee werkt door in alle stappen daarna.
Hij is zo betrouwbaar als het taalmodel eronder, en kan dus ook dingen verzinnen.
Tekst die hij onderweg leest (een webpagina, een mail) kan hem ongemerkt andere opdrachten geven. Zie prompt injection.
Wat hij mag, bepaal jij met de rechten die je hem geeft. Te ruime rechten maken een kleine fout een groot probleem.

Waarom het ertoe doet

Agents krijgen steeds vaker echte toegang tot systemen en gegevens. Daarmee worden ze een nieuw soort gebruiker, met een eigen identiteit en eigen rechten. Wie ze inzet, moet net zo goed regelen wat ze mogen en controleren wat ze doen als bij een nieuwe medewerker.