Taalmodel (LLM)

Wat is een taalmodel?

Een AI-systeem dat tekst begrijpt en schrijft door steeds het meest waarschijnlijke volgende stukje te voorspellen.

Gecontroleerd op 25 september 2026 · 2 bronnen

Wat het is

Een taalmodel, of large language model (LLM), is een AI-systeem dat getraind is op enorme hoeveelheden tekst: boeken, websites, code, artikelen. Daarvan heeft het geleerd hoe taal in elkaar zit, en welke woorden en ideeën bij elkaar horen.

Als je het iets vraagt, voorspelt het stukje voor stukje (in tokens) wat er het meest waarschijnlijk volgt. Doordat het zo veel gezien heeft, levert dat verrassend goede antwoorden op: samenvattingen, vertalingen, code, uitleg. ChatGPT, Claude en Gemini zijn allemaal gebouwd op een taalmodel.

Een voorbeeld

Het voorspellen van het volgende woord op je telefoon is een heel klein taalmodel: na "Tot straks, ik ben er om" stelt hij "half" of "acht" voor. Een groot taalmodel doet in wezen hetzelfde, maar met zo veel kennis en context dat er hele, samenhangende teksten uit komen.

Waar het tekortschiet

Het weet niet wat waar is, alleen wat waarschijnlijk klinkt. Daardoor kan het met overtuiging dingen verzinnen.
Zijn kennis stopt op de datum waarop de training eindigde, tenzij het er actuele informatie bij krijgt.
Het neemt vooroordelen over uit de teksten waarop het getraind is.
Het rekent en redeneert niet zoals een mens of een rekenmachine, en kan op eenvoudige puzzels onderuitgaan.

Waarom het ertoe doet

Vrijwel elk AI-nieuws van dit moment gaat over taalmodellen of over wat erop gebouwd wordt. Wie snapt dat zo'n model voorspelt in plaats van weet, begrijpt meteen waarom het soms briljant is en soms volkomen de mist in gaat.